Waarom bevriezen op commando goed is voor je kind

Je kind rent, gilt, gaat helemaal los door de kamer. En dan, op jouw "ho", staat het roerloos stil. Middenin een rare houding, met een grote grijns, maar volledig bevroren. Dat ene moment van stilstand zegt meer over wat er in het brein van je kind gebeurt dan je zou denken.

Wat vraagt een stopsignaal van het brein van een kind?

Een kind dat vol overgave rent en dan ineens moet stoppen, doet iets wat helemaal niet vanzelfsprekend is: het onderbreekt een beweging die al in gang is gezet. Onderzoekers noemen dat inhibitiecontrole, het vermogen om een reactie bewust te stoppen. Het is een van de vaardigheden die kinderen langzaam opbouwen, en die je maar op weinig andere manieren zo direct en zo leuk kunt oefenen als in een spel waar stoppen letterlijk de bedoeling is.

Waarom werkt dit ouderwetse stoplichtspel nog steeds zo goed?

Het principe achter Go Go Go! is niet nieuw. Het is een kerstversie van het klassieke stoplichtspel, dat onderzoekers Tominey en McClelland (2011) gebruikten als basis voor een compleet lesprogramma om jonge kinderen te helpen met zelfsturing. Hun spellen, waaronder een variant die letterlijk "de bevries-spel" heet, lieten kinderen oefenen met precies dat ene moment: van volle actie naar complete stilstand. Wat die spellen zo effectief maakt, is niet de ingewikkeldheid, maar juist de eenvoud. Er is geen uitleg nodig, geen materiaal, en elk kind snapt het binnen tien seconden.

Werkt dit voor elk kind hetzelfde?

Eerlijk is eerlijk: niet elk onderzoek vindt hetzelfde resultaat. Een studie die het stoplichtspel-principe testte bij kleuters in Kenia vond geen meetbaar verschil in zelfsturing tussen kinderen die het spel speelden en kinderen die dat niet deden. Dat betekent niet dat het spel niets doet, maar wel dat het geen wondermiddel is dat elk kind in elke situatie in één klap beter maakt in stilzitten. Het is, zoals zoveel in de ontwikkeling van een kind, een van de vele kleine oefenmomenten die samen bijdragen aan iets groters.

Wat heeft dit met snelheid en reactievermogen te maken?

Het mooie van Go Go Go! is dat het niet alleen om stoppen draait. Onderzoek bij schoolgaande kinderen laat zien dat reactietijd, snelheid en behendigheid nauw met elkaar samenhangen: kinderen die sneller reageren op een signaal, presteren vaak ook beter op snelheids- en behendigheidstesten. Het "go"-moment traint dus net zo goed mee als het "ho"-moment. Vol gas gaan op het ene signaal en meteen stoppen op het andere, is eigenlijk twee vaardigheden in één simpel spel.

Kijk deze kerstvakantie zelf eens hoe snel jouw kind kan schakelen tussen vol gas en volledige stilstand. Dat moment van bevriezen, midden in een kerstpose? Dat is precies waar het gebeurt.

Bronnen:

- Tominey, S. L., & McClelland, M. M. (2011). Red Light, Purple Light: Findings from a randomized trial using circle time games to improve behavioral self-regulation in preschool. Early Education and Development. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6817624/

- Replicatiestudie Kenia: Testing the Efficacy of the Red-Light Purple-Light Games in Preprimary Classrooms in Kenya. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7990763/

- Onderzoek naar de samenhang tussen reactietijd, snelheid en agility bij schoolgaande kinderen. https://www.researchgate.net/publication/279447234_Association_between_reaction_time_speed_and_agility_in_schoolboys